Chasydzi w Leżajsku-Adar I

O Annie O Leżajsk-moje miasto Sylwetki Leżajszczan Spacerkiem po mieście Leżajsk i okolice Emigracja Leżajszczan Powrót do strony głównej

Żydzi w Leżajsku Leżajski sztetl Fotogaleria 2003 "Chasydzi w Leżajsku - adar I" Fotogaleria 2003 "Chasydzi w Leżajsku - adar II" Chasydzi w Leżajsku - 2004 Jidysz Obyczaje żydowskie Elimelech Weissblum Chasydzi w Leżajsku - Linki Święta Kuczek już nie będzie Dni Kultury Żydowskiej-2003 Spotkania 3 kultur-2004 Janina_Ordyczyńska Shalhevet -Spotkania 3 Kultur-Leżajsk 2005 Fotogaleria 2005 "Chasydzi w Leżajsku - adar I" Fotogaleria 2005 "Chasydzi w Leżajsku - adar II" Chasydzi w Leżajsku-ADAR 2006

Na cmentarzu żydowskim w Leżajsku spoczywa sławna postać chasydyzmu. To Elimelech z Leżajska, którego grób w kształcie ohelu odwiedzają co roku wierzący w jego cudowną moc Żydzi z całego świata i co rok zostawiają wetknięte w szpary między kamieniami grobowca kartki wotywne zwane kwitłech. Elimelech zmarł 21 adara, czyli na początku marca 1786 r. Jest to święto ruchome, gdyż ortodoksyjni Żydzi posługują się kalendarzem opartym na fazach księżyca. W tym roku obchodzą 218 rocznicę śmierci Elimelecha dwukrotnie, gdyż jest to rok przestępny. Ma 13 miesięcy: obok miesiąca marca (6 miesiąca w kalendarzu żydowskim), występuje miesiąc marczyk. Tak więc, Chasydzi przyjadą 2 marca ( 21 adar I 5765r.) i 1 kwietnia (21 adar II 5765 r.) 2005 roku. Kalendarz żydowski

Ohel (z hebrajskiego - namiot) to rodzaj kamiennego lub drewnianego "domku" wspartego na czterech węgłach, w środku którego znajdował się właściwy nagrobek. Ohel nie miał bogatych zdobień, ani nie był budowany według wyrafinowanych wzorców architektonicznych. Niekiedy otoczony żelaznym ogrodzeniem odróżniał się od innych nagrobków formą, lecz na ogół był skromną budowlą.

Jednak najpowszechniejszą w aszkenazyjskiej części Europy, zwłaszcza w Europie Wschodniej formą nagrobka jest macewa pionowa o prostokątnym kształcie. Znajdowane są także macewy, których górna część jest półkolista lub trójkątna. Pionowe płyty nagrobne wykonane są zazwyczaj z kamienia - granitu lub piaskowca, czasami, zwłaszcza w przypadku uboższych społeczności spotykamy też płyty drewniane.

    Macewa, czyli nagrobek był wyrazem czci okazywanej zmarłemu, troski o jego duszę, a także znakiem pamięci dla potomnych. W okresie talmudycznym przyjęło się oznakowywanie macew raz do roku, (na wiosnę, 15 dnia miesiąca Adar), przez ich pobielenie. Stawianie nagrobka przyjęło się z czasem jako powinność religijna. Jednak budowanie wystawnych nagrobków potępiał jeden z największych autorytetów talmudycznych II wieku, Szimon ben Gamaliel - "nie wznosi się nefaszot (wystawnych nagrobków) prawym, gdyż ich słowa są ich pomnikami". Majmonides (XII w.) w pełni zgadzał się z jego zdaniem. Natomiast już na przełomie XIII i XIV wieku Szlomo ben Awraham Aderet uważał postawienie nagrobka, jako wyraz czci dla zmarłego. Josef Karo (XVI w.) uważał że oznacza to uświęcenie zmarłego, natomiast współczesny mu Izaak Luria, że wystawienie nagrobka przyczynia się do doskonalenia duszy zmarłego.
              W diasporze jako powinność religijną uważano wystawienie nagrobka w 12 miesiącu od dnia śmierci, natomiast w Izraelu zachowała się tradycja wystawiania nagrobka trzydziestego dnia od śmierci. Nagrobki żydowskie

Macewa z grobu Elimelecha z inskrypcją: "Nasz Pan i Nauczyciel i człowiek Boga rabin (cadyk) Elimelech Lazar Lippman w tym grobie spoczywa, który zmarł 21 dnia Adaru".

Fot. Anna Ordyczyńska

http://miasta.gazeta.pl/rzeszow/1,34962,2579632.html

Fotogaleria 2005 "Chasydzi w Leżajsku - adar I" Fotogaleria 2005 "Chasydzi w Leżajsku - adar II" Chasydzi w Leżajsku-ADAR 2006

Powrót do strony głównej

Strona utworzona: 2005-02-20

Aktualizacja strony: 2006-03-12