O Annie O Leżajsk-moje miasto Sylwetki Leżajszczan Spacerkiem po mieście Leżajsk i okolice Emigracja Leżajszczan  Święta Kuczek już nie będzie   Pacyfikacja Leżajska      Powrót do strony głównej


     Jakub Tokarz     Cieśla_Władysław_    Wikipedia    Yad Vashem

 

 

 Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata

Trudno ustalić ostateczną liczbę Polaków, którzy pomagali Żydom w ucieczce spod hitlerowskiego terroru. Ilu z nich przypłaciło życiem za ukrywanie Żydów, za pomoc w schronieniu, dożywianiu?

Niemieckie komunikaty w okupowanej Polsce najwyraźniej nakazywały  donoszenie władzom wykonawczym wsi i miast, informacji o Polakach dających schronienie Żydowi.  Najczęściej byli oni mordowani wraz z tymi, których ratowali , ze swoimi rodzinami, żonami, dziećmi, rodzicami, a nawet sąsiadami. Niemcom często zdarzało się wymordować całą wioskę, następnie ja podpalić, lub pogrzebać ofiary we wspólnym grobie.

Kapituła instytutu pamięci Yad Vashem  osobom i rodzinom , które z narażeniem własnego życia ratowały Żydów podczas Drugiej Wojny Światowej przyznaje wyróżnienie "Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata". Medal i dyplom zostały powołane dekretem Knesetu w 1953. Na każdym medalu widnieje motto pochodzące z Talmudu "Kto ratuje jedno życie - ratuje cały świat". Jest to najwyższej rangi odznaczenie, jakim Państwo Izrael honoruje obcokrajowców. Do tej pory otrzymało je ponad 20757 osób na całym świecie w tym 5874  Polaków (dane z 1 stycznia 2005 r). Każda osoba, którą uznano za Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, jest uprawniona do otrzymania od Yad Vashem stosownego certyfikatu. Jeśli osoba ta nie żyje, jej krewny może wystąpić o nadanie jej pamiątkowego obywatelstwa.

Jan Paweł II poucza nas, że "Oświęcim mówi, iż antysemityzm jest wielkim grzechem przeciw ludzkości. Mówi, że wielkim grzechem przeciw ludzkości jest wszelka nienawiść rasowa, która niechybnie prowadzi do podeptania człowieczeństwa... Nie ma innej drogi, do radykalnego przezwyciężenia owych postaw... jak tylko przykazanie miłości bliźniego aż do miłości nieprzyjaciół włącznie".


OD WDZIĘCZNEGO NARODU ŻYDOWSKIEGO
KTO RATUJE JEDNO ŻYCIE
TEN RATUJE CAŁY ŚWIAT


 Jakub Tokarz s. Jana i Marii

Urodził się 23 lipca 1896 r. w Giedlarowej k. Leżajska, mieszkał w  Biedaczowie nr 161, gdzie wraz z żoną Marią prowadził niewielkie gospodarstwo rolne.  W maju 1941 roku ukrywali w swoim domu (w stodole) Żydów z pobliskiej Żołyni: Hersza, Majlecha Rűmlera i dwie jego córki. Dnia 11 czerwca 1942 r., policja hitlerowska aresztowała Żydów oraz ukrywającego ich Jakuba Tokarza i wszystkich rozstrzelała. Tyle mówi zaświadczenie Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie, wydane w dniu 10 sierpnia 1966 r. przez kierownika Archiwum mgra T. Berensteina.

Podobno po rewizji Policja wywiozła wszystkich furmanką, rodzinę Rűmlerów rozstrzelała w Giedlarowej, przy drodze na Wilkowyję, a Jakuba Tokarza zaprowadzono na posterunek Żandarmerii w Leżajsku, po czym rozstrzelono.

    Jak pisze Juliusz Ulas Urbański w swojej książce "Święta Kuczek już nie będzie. Żydzi w Leżajsku", na powyższą okoliczność, na wniosek żony Jakuba Tokarza w dn. 25.09.1945 r Urząd Parafialny Obrządku Łacińskiego w Giedlarowej w osobie ks. proboszcza Cybulskiego wystawił zaświadczenie: "Jakub Tokarz s. Jana i Marii ur 23. 07. 1896 r zamieszkały wówczas w Biedaczowie nr 161, ojciec sześciorga dzieci, został 11.05. 1941 r zastrzelony przez Gestapo za to, że przechowywał rodzinę żydowską składającą się z 4 osób (...).

Hersz Meilech Rűmler rechte Lingbaum mieszkał w Żołyni, prowadził rzemiosło cholewkarskie, był członkiem Cechu Rzemiosł Zbiorowych w Żołyni do chwili rozstrzelania jego i jego rodziny.

    Z inicjatywy Ulasa Urbańskiego, dzięki Jego usilnym staraniom, Jakub Tokarz został pośmiertnie odznaczony medalem "Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata". Medal odebrał syn Józef Tokarz w 1991 roku.
 



DYPLOM HONOROWY

Niniejszy Dyplom jest potwierdzeniem, iż podczas posiedzenia w dniu 13 X 1988 r. Rada ds Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, ustanowiona przez Instytut Pamięci Narodowej Yad Vashem, opierając się na świadectwach przez nią zebranych, postanowiła odznaczyć

 Jakuba Tokarza

medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w dowód uznania, że z narażeniem własnego życia w latach okupacji hitlerowskiej. Imię Jego uwiecznione będzie na Honorowej Tablicy Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata na Wzgórzu Pamięci w Jerozolimie.

Sporządzono w Jeruzalem w Izraelu dnia 7 kwietnia 1991 r


  Na leżajskim cmentarzu leży w skromnym grobie bohater - Jakub Tokarz.


TOKARZ, Jakub, 46, farmer, from Biedaczow, Rzeszow prov.

Killed in 1942 by the military police from Lezajsk, for sheltering four (4) members of the Hersh Rummler's family, who also perished. Posthumously awarded the medal "Righteous Among the Nations"
http://www.savingjews.info/perished/t.htm



Cieśla Władysław

 

http://www.savingjews.org/righteous/cv.htm

 


                    

Księga Gości-przeglądanie Powrót do strony głównej

                

Strona utworzona: 2005-04-06

Aktualizacja strony: 2007-07-14